راهنمای جامع تعویض تسمه تایم پراید (0 تا 100) + نکات طلایی

راهنمای جامع تعویض تسمه تایم پراید — این قطعه کوچک، وظیفه هماهنگی بخش‌های اصلی موتور را بر عهده دارد و هرگونه ناهماهنگی در کار آن، مشکل آفرین خواهد بود.

بسیاری از رانندگان تا زمانی که با صداهای عجیب موتور یا خاموش شدن ناگهانی خودرو مواجه نشوند، به این قطعه مهم توجهی نمی‌کنند.

این مقاله یک راهنمای کامل و تخصصی است که به شما کمک می‌کند تا با صفر تا صد فرآیند تعویض، علائم خرابی و نکات کلیدی برای انتخاب بهترین تسمه تایم پراید آشنا شوید و از بروز خسارت‌های سنگین و پرهزینه جلوگیری کنید.

خودرو پراید از نظر خطر ریسک و هزینه پاره شدن تسمه تایم به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود.

1. پراید با موتور معمولی
2. پراید با موتور یورو 4 

در موتورهای معمولی پاره شدن تسمه تایم هیچ خطری برای موتور ندارد ولی در خودروهای یورو 4 مثل سایر خودروها پاره شدن تسمه تایم هزینه بسیار زیادی دارد.

خرید تسمه و کیت تایم پراید از یدک پارس

تسمه تایم پراید چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

تسمه تایم یک قطعه لاستیکی تقویت‌ شده با دندانه‌های دقیق است که در موتورهای احتراق داخلی استفاده می شود و وظیفه انتقال نیرو از میل‌لنگ به میل‌سوپاپ را بر عهده دارد.

میل‌لنگ

نیروی خطی حاصل از احتراق و حرکت پیستون را از شاتون گرفته و به حرکت چرخشی تبدیل می‌کند.

میل‌سوپاپ

وظیفه باز و بسته کردن سوپاپ‌های ورودی هوا و خروجی دود را در زمان‌بندی دقیق بر عهده دارد.

تسمه تایم پراید میل لنگ و میل سوپاپ را به هم متصل می‌کند و تضمین می‌کند که سوپاپ‌ها دقیقاً در لحظه مناسب باز و بسته شوند.

اگر این هماهنگی حتی به اندازه یک دندانه به هم بخورد، سوپاپ‌ها در زمان اشتباه باز شده و در خودروهای یورو4 علاوه بر بد کار کردن با پیستون که با سرعت بالا در حال حرکت است، برخورد می‌کنند. در خودروهای معمولی هم خودرو بد کار می‌کند و خطر دیگری ندارد.

نتیجه این برخورد، کج شدن سوپاپ‌ها، آسیب به پیستون و سرسیلندر و در نهایت، نیاز به یک تعمیر اساسی و پرهزینه در موتور یورو و خاموش شدن موتور در خودروهای معمولی خواهد بود.

علائم خرابی تسمه تایم پراید که باید جدی بگیرید

پاره شدن تسمه تایم معمولاً به صورت ناگهانی اتفاق می‌افتد، اما گاهی اوقات قبل از پاره شدن کامل، علائمی از خود بروز می‌دهد.

شناخت این علائم می‌تواند شما را از یک هزینه چند ده میلیونی نجات دهد. در ادامه به مهم‌ترین علائم خرابی تسمه تایم پراید اشاره می‌کنیم:

کاهش قدرت و شتاب خودرو:

اگر موتور به درستی تایم نباشد، احتراق به صورت ناقص انجام می‌شود و راندمان موتور به شدت افت می‌کند.

افزایش مصرف سوخت:

احتراق ناقص به معنای هدر رفتن سوخت و افزایش مصرف بنزین است.

لرزش غیرعادی موتور:

ناهماهنگی در حرکت قطعات داخلی موتور باعث لرزش‌های محسوس، به‌خصوص در حالت درجا، می‌شود.

مشکل در استارت خوردن خودرو:

اگر تایمینگ موتور به هم ریخته باشد، خودرو به سختی روشن می‌شود یا اصلا روشن نخواهد شد.

خروج دود غیر عادی از اگزوز:

احتراق ناقص می‌تواند باعث خروج دود بیشتر و تیره‌تر از حد معمول از اگزوز شود.

شنیدن صدای تیک تیک یا ساییدگی از سمت موتور:

این صدا می‌تواند ناشی از فرسودگی خود تسمه یا خرابی بلبرینگ تسمه سفت‌کن باشد و یک هشدار جدی محسوب می‌شود. 

زمان تعویض تسمه تایم پراید

مهم‌ترین سوالی که هر دارنده پراید باید پاسخ آن را بداند، زمان تعویض تسمه تایم پراید است. این زمان بر اساس دو فاکتور کلیدی تعیین می‌شود:

• کارکرد خودرو
• عمر تسمه تایم

زمان ماندگاری تسمه تایم به سال (کارکرد خودرو)

پس از نصب تسمه تایم هر 4 الی 5 سال (حتی اگر کارکرد تسمه تایم کم باشد) تسمه نیاز به تعویض دارد. علت این کار هم خشک شدن، ترک خوردن و فاسد شدن لاستیک تسمه تایم به مرور زمان است.

کارکرد تسمه تایم به کیلومتر خودرو پراید (عمر تسمه تایم)

پس از نصب تسمه تایم 60 تا 70 هزار کیلومتر بعد، تسمه تایم نیاز به تعویض دارد. علت تعویض هم فرسودگی طبیعی الیاف و کاهش مقاومت کششی تسمه است.

بازرسی چشمی

هر 20,000 کیلومتر یک بار بازدید چشمی از تسمه تایم داشته باشید. دلیل این کار هم شناسایی ترک‌های ریز، ساییدگی لبه‌ها یا روغنی شدن تسمه بر اثر روغن ریزی از کاسه نمدها  است.

نکته مهم: اگر خودروی دست دوم خریداری کرده‌اید و از تاریخچه سرویس آن مطمئن نیستید، اولین و هوشمندانه‌ترین کار، تعویض فوری تسمه تایم و جایگزین کردن آن با بهترین برند است. است.

مشخصات تسمه تایم خودرو پراید به شرح ذیل است:

تعداد دنده: 107عدد

نوع دندانه: دنده گرد  HTD

گام تسمه: 8 میلی متر

عرض تسمه: 22 میلی متر

جنس تسمه: CR یا HNBR

آموزش گام‌به‌گام تعویض تسمه تایم پراید

این راهنما بر پایه اصول مکانیک و برای افراد آشنا به مباحث فنی تهیه شده است. در صورتی که تجربه، ابزار یا دانش کافی ندارید، انجام این عملیات را به یک تکنسین مجرب واگذار کنید.

ابزار و قطعات مورد نیاز

ابزارهای پایه: آچار بکس 10 و 21، آچار 10، 12، 14 و رینگی 21

قطعات باکیفیت: تسمه تایم اصلی یا کیت کامل تایم از تأمین‌ کننده معتبر، واتر پمپ در صورت نیاز، کاسه نمدهای جلو میل لنگ و میل سوپاپ در صورت نیاز، قاب تایم درجه یک

نکات مهم

1- هم‌زمان با تعویض تسمه، تعویض بلبرینگ یا تسمه سفت‌ کن تایم اکیداً توصیه می‌شود.

2- در زمان باز بودن مجموعه تایم، بازبینی و در صورت نیاز تعویض واترپمپ و قطعات وابسته می‌تواند از هزینه‌های آتی جلوگیری کند.

3- برای اطمینان از ایمنی و دوام، از قطعات اورجینال یا کیت‌های معتبر استفاده کنید و کلیه پیچ‌ها را با گشتاور مشخص‌ شده سفت کنید.

4- در صورت تردید یا نداشتن ابزار مناسب، بهتر است کار به تعمیرگاه مجاز و تکنسین ماهر سپرده شود.

مرحله اول: آماده‌سازی و دسترسی به قاب تایم

ابتدا سر باتری را جدا کنید. سپس قطعاتی که مانع دسترسی به قاب پلاستیکی روی تسمه تایم هستند، مانند لوله ورودی هوا، هواکش، دسته موتور شماره 3 و تسمه دینام و کولر را باز کنید.

در نهایت پیچ‌های قاب تایمینگ را باز کرده و آن را بردارید. 

مرحله دوم: تنظیم موتور روی نقطه مرگ بالا (TDC)

این حساس‌ترین مرحله کار است. باید میل‌لنگ و میل‌سوپاپ را در موقعیت دقیق خود قرار دهید تا تایمینگ به هم نخورد.

تنظیم میل‌سوپاپ:

چرخ‌دنده میل‌سوپاپ را بچرخانید تا علامتی که روی آن قرار دارد دقیقاً روبروی شاخص روی سرسیلندر قرار گیرد.

تنظیم میل‌لنگ:

پولی سر میل‌لنگ را بچرخانید تا علامت روی آن با شاخص صفر (TDC) روی بلوک سیلندر هم‌ راستا شود.

مرحله سوم: باز کردن تسمه قدیمی

ابتدا پیچ تسمه سفت‌کن را شل کنید تا کشش تسمه آزاد شود. سپس تسمه تایم قدیمی را از روی پولی‌ها خارج کنید. در این مرحله، بلبرینگ تسمه سفت‌ کن را نیز باز کرده و آن را با قطعه نو جایگزین کنید.

وضعیت واتر پمپ را نیز بررسی کنید؛ در صورت مشاهده هرگونه نشتی، بهترین زمان برای تعویض آن است.

در این مرحله پولی سر میل سوپاپ از نظر تاب داشتن چک می‌شود.

کاسه نمدهای جلو میل لنگ  و میل سوپاپ هم چک شوند.

مرحله چهارم: نصب تسمه تایم پراید جدید

تسمه جدید را ابتدا روی چرخ‌ دنده میل‌ لنگ، سپس واتر پمپ، و در نهایت روی چرخ‌ دنده میل‌ سوپاپ قرار دهید.

دقت کنید که سمت صاف تسمه (سمت بدون کشش) کاملاً صاف و بدون هیچ‌ گونه شل بودن باشد.

تمام شل بودن تسمه باید در سمت تسمه سفت‌کن قرار گیرد.

نصب تسمه با توجه به علامت فلش روی تسمه در جهت حرکت عقربه‌های ساعت باشد.

مرحله پنجم: تنظیم کشش (سفتی) تسمه و بررسی نهایی

با استفاده از تسمه سفت‌ کن، کشش تسمه را تنظیم کنید. یک قانون تجربی می‌گوید که تسمه در بلندترین قسمت خود باید به اندازه ۹۰ درجه با فشار انگشت قابل پیچش باشد.

پس از سفت کردن پیچ تسمه سفت‌ کن، میل‌ لنگ را با آچار دو دور کامل در جهت حرکت عقربه‌های ساعت بچرخانید و مجدداً چک کنید که علامت‌های تایمینگ روی میل‌ لنگ و میل‌ سوپاپ دقیقاً در جای خود قرار گرفته باشند.

اگر همه چیز درست بود، قاب تایم و سایر قطعات را ببندید.

بهترین مارک تسمه تایم پراید کدام است؟

با توجه به حساسیت این قطعه، انتخاب بهترین مارک تسمه تایم پراید اهمیت فوق‌ العاده‌ای دارد. هرگز کیفیت را فدای قیمت نکنید.

قیمت تسمه تایم پراید اصلی شاید کمی بالاتر از نمونه‌های متفرقه باشد، اما شما را از هزینه‌های بالای تعمیر موتور مصون می‌دارد.

به دنبال برندهای معتبری مانند کنتیننتال باشید که از مواد اولیه باکیفیت (مانند HNBR) استفاده می‌کنند و در بازار خوش‌ نام هستند.

برای اطمینان از اصالت کالا، خرید از فروشگاه‌های معتبر مانند یدک پارس بهترین راهکار است. ما در این مجموعه، با وسواس بالا بهترین برندها را برای شما گردآوری کرده‌ایم.

عواقب نادیده گرفتن تعویض تسمه تایم در خودرو پراید یورو 4

کوتاهی در تعویض تسمه تایم پراید در زمان مناسب (مخصوصا در خودروهای یورو4) یک ریسک بزرگ است. پاره شدن تسمه در حین حرکت، به خصوص در دور موتور بالا، باعث برخورد شدید پیستون با سوپاپ‌ها می‌شود.

این اتفاق که در اصطلاح به آن “رد کردن تایم” یا “کج کردن سوپاپ” می‌گویند، می‌تواند منجر به موارد زیر شود:

• کج شدن و شکستن سوپاپ‌ها
• آسیب دیدن پیستون‌ها و دیواره سیلندر
• شکستن گیت و سیت سوپاپ
• آسیب جدی به سرسیلندر

هزینه تعمیر این خسارت‌ها ده‌ها برابر هزینه تعویض یک تسمه تایم ساده است. پس با رعایت نکات نگهداری از موتور و تعویض به موقع قطعات مصرفی، با خیال راحت رانندگی کنید.

عواقب نادیده گرفتن تعویض تسمه تایم در خودرو پراید معمولی

در پراید معمولی پاره شدن تسمه تایم صرفاً باعث خاموش شدن موتور می‌شود و خسارتی بر جای نمی‌گذارد. اما توقف ناگهانی در جاده، خارج شهر یا نیمه‌ شب مخاطرات ایمنی (خطر تصادف، قرار گرفتن خودرو در محل نامناسب) و هزینه‌های اضافی (یدک‌کش، نگهداری در تعمیرگاه، زمان انتظار) را به همراه دارد.

اقدامات توصیه‌شده برای کلیه خودروها:

پیشگیری: طبق دفترچه سرویس سازنده خودرو یا توصیه تعمیرکار معتبر تسمه تایم و قطعات جانبی (تسمه سفت‌کن، واترپمپ و سایر قطعات معیوب) را در فواصل مشخص (معمولاً در بازه‌های مرسوم سرویس) تعویض کنید و از کیت‌های با کیفیت یا قطعات اورجینال استفاده کنید.

در صورت توقف ناگهانی در جاده: بلافاصله فلاشرها را روشن و خودرو را به حاشیه امن منتقل کنید. از تلاش برای استارت مکرر یا حرکت دادن خودرو بدون بررسی اجزاء خودداری کنید چون ممکن است باعث تشدید آسیب شود.

ایمنی و تماس: مثلث ایمنی و جلیقه شبرنگ را به‌کار ببرید و در صورت لزوم با امداد جاده‌ای یا یدک‌ کش تماس بگیرید؛ حرکت کردن در نقاط خطرناک یا تاریکی ریسک بالایی دارد.

عیب‌یابی و تعمیر: خودرو را به تعمیرگاه معتبر منتقل کنید تا وضعیت تسمه، تسمه سفت‌ کن و سرسیلندر بررسی شود. در صورت برخورد پیستون و سوپاپ، تعمیر شامل باز کردن سرسیلندر، تعویض سوپاپ‌ها و احتمالاً اقدامات سنگین‌تر خواهد بود که هزینه قابل‌ توجهی دارد.

خلاصه: حتی اگر در برخی نمونه‌ها پارگی تسمه فقط خاموشی ایجاد کند، خطرات ایمنی و هزینه‌های ناشی از توقف در جاده و امکان آسیب مکانیکی جدی کافی است که به موقع بودن سرویس و تعویض تسمه و قطعات وابسته را جدی بگیرید.

جمع‌بندی

تسمه تایم پراید، قطعه‌ای ارزان‌ قیمت اما با نقشی بسیار حیاتی است که سلامت کل موتور به عملکرد صحیح آن وابسته است.

شناخت علائم خرابی، رعایت زمان تعویض (هر 60 هزار کیلومتر یا 5 سال) و سپردن کار به متخصص یا انجام آن با دقت و ابزار کافی، از بروز فجایع مکانیکی جلوگیری می‌کند.

مهم‌تر از همه، انتخاب و خرید یک تسمه تایم باکیفیت و اصلی، تضمین‌ کننده آرامش خاطر شما و عمر طولانی موتور خودرویتان است.