تسمه تایم چیست و چگونه کار می کند؟

لایه چهارم بیشتر از پارچه مستحکم و مقاوم ساخته می‌ شود که هم انعطاف خیلی زیادی دارد و هم باعث تقویت قدرت دندانه‌ ها می‌ شود. این لایه روکشی است که روی دندانه‌ های تسمه تایم کشیده شده‌ است. تسمه تایم هر ماشینی از تعداد دندانه‌ های مشخصی ساخته شده است.

تعداد دندانه تسمه تایم در خودروهای مختلف

تسمه تایم دارای تعدادی دندانه است. تعداد دندانه‌ها در خودروهای مختلف بسته به موقعیت و فاصله میل‌ لنگ تا میل سوپاپ و تعداد میل سوپاپ‌ ها و سوپاپ‌ ها متفاوت است. در جدول زیر تعداد دندانه‌ های بعضی از خودروهای تولید داخل آورده شده‌ است. خودروهایی مثل نیسان، پیکان سواری، وانت، روا و آردی دارای زنجیر تایم هستند. در جدول زیر تعداد دندانه‌ تسمه تایم ماشین‌ های مختلف آورده شده است:

در صورتی که بر روی خودرو شما یکی از انواع موتورهای 206 نصب شده است و شماره تسمه خودرو خود را نمی‌ دانید به صفحه انواع تسمه دینام و تایم پژو 206 مراجعه کنید. در این صفحه به طور مفصل درباره انواع تسمه نصب شده بر روی این خودروها صحبت شده است.

طرز کار تسمه تایم خودرو

در موتورهای احتراق داخلی، تسمه تایم رابط بین میل‌ لنگ و میل‌ سوپاپ است. در برخی خودروها واتر پمپ هم توسط تسمه تایم به حرکت در می‌ آید. تسمه تایم از طریق دنده سر میل‌ لنگ نیروی میل‌ لنگ را گرفته و به دنده سر میل‌ سوپاپ منتقل می‌ کند. دنده سر میل‌ سوپاپ هم نیروی دریافتی را به میل‌ سوپاپ منتقل می‌ کند. بر روی میل سوپاپ زایده‌ های بادامی شکل وجود دارند که به همراه میل بادامک می‌ چرخند و انگشتی‌ های را حرکت می‌ دهند. انگشتی‌ ها هم، سوپاپ‌ ها را در زمان مشخص باز و بسته می‌ کنند.

کار تسمه تایم چیست؟

• انتقال نیرو از سر میل لنگ به میل سوپاپ
• زمان باز و بسته شدن سوپاپ را تنظیم می‌ کند. 

تنظیم باز و بسته شدن دقیق سوپاپ به چه عواملی بستگی دارد؟

عوامل مختلفی در این کار دخالت دارند. عوامل اصلی دخیل در این کار عبارتند از:

• تایم گیری دقیق دنده‌ سر میل‌ لنگ و میل‌ سوپاپ در هنگام نصب تسمه تایم
• سالم بودن دنده‌های سر میل‌ لنگ و میل‌ سوپاپ
• تنظیم بودن مقدار سفتی تسمه تایم
• تنظیم بودن و سالم بودن بادامک‌ های روی میل سوپاپ
• انگشتی‌ های سوپاپ و فیلر دقیق آن‌ ها

تسمه تایم بر روی پولی‌ هایی که دارای دنده های مشخصی هستند، می‌ چرخد. در هر خودرو پولی‌ های مخصوص همان خودرو با تعداد دندانه‌ های مشخص وجود دارند. این پولی‌ ها در قسمت سر میل لنگ، سر میل سوپاپ و واتر پمپ وجود دارند. در مسیر تسمه تایم یک یا دو هرزگرد تایم یا بلبرینگ تایم هم وجود دارد که معمولا یکی ثابت و هرزگرد و دیگری متحرک و تنظیم کننده مقدار سفتی تسمه است. در خودروهای قدیمی واتر پمپ توسط تسمه دینام به گردش در می‌ آید. در خودروهای دارای تسمه تایم جدید این کار توسط تسمه تایم انجام می‌ شود.

طول عمر تسمه تایم چقدر است؟

طول عمر استاندارد تسمه تایم به طور معمول 60 هزار کیلومتر است. ولی برخی از تولید کنندگان با بالا بردن کیفیت تسمه این عدد را بالاتر هم ذکر می‌ کنند. یا اینکه در برخی خودروها که پاره شدن تسمه تایم به موتور خودرو آسیب نمی‌ رساند، این مقدار را بیشر ذکر می‌ کنند. در مقاله بهترین زمان تعویض تسمه تایم به طور مفصل در این باره صحبت کرده‌ ایم.

عوامل موثر در کاهش عمر تسمه تایم

عوامل نام برده شده در زیر باعث کاهش طول عمر تسمه تایم می‌ شوند. برای افزایش طول عمر تسمه تایم این موارد را انجام ندهید.

• کاهش یا افزایش ناگهانی شتاب خودرو 
• حرکت با دنده مرده در سربالایی ها
• حرکت با سرعت بالا از روی دست اندازها
• افزایش ناگهانی شتاب یا تیک اف (استفاده از دور موتور های بالای 4000)
• حمل بار سنگین

از کجا بفهمیم تسمه تایم پاره شده است؟

پاره شدن تسمه تایم ممکن است در حال توقف و یا در حال حرکت اتفاق بیفتد. اگر در حال توقف موتور بدون علت خاموش شد، تا از تسمه تایم مطمئن نشدیم، استارت نمی‌ زنیم. ابتدا تست زیر را انجام می‌ دهیم و بعد از مطمئن شدن از سلامت تسمه تایم، استارت می‌ زنیم. اگر در حال حرکت موتور خودرو خاموش شد، ابتدا دنده را خلاص کنید. سپس خودرو را متوقف کرده و تحت هیچ شرایطی استارت نزنید.

با تست زیر ابتدا از سلامت تسمه تایم مطلع شده و بعد استارت بزنید. از خودرو پیاده شده و ماشین را در دنده 4 گذاشته و هل دهید. اگر خودرو حرکت کرد، تسمه تایم پاره شده‌ است و در این حالت نباید استارت بزنید، چون باعث کج شدن سوپاپ‌ ها و شکستن سر پیستون‌ ها می‌شود.

اما اگر خودرو از جای خود حرکت نکرد، تسمه تایم خودرو شما سالم است و می‌ توانید دنبال ایراد دیگری بگردید. اگر باز هم دو دل بودید، می‌ توانید با باز کردن قاب تسمه تایم از سالم بودن آن مطلع شوید. برای این کار همیشه تعدادی آچار مخصوص و با شماره‌‍ های متفاوت در خودرو همراه خود داشته باشید.

نکته مهم: به این مورد دقت کنید که تسمه تایم خودرو یک تسمه معمولی نیست و قبل از بروز اتفاقات ناگوار سعی کنید به موقع اقدام به تعویض تسمه تایم فرمایید.

قبل از فرا رسین زمان تعویض تسمه تایم و در نیمه آن، سعی کنید یک بار قاب تسمه تایم را باز کنید و یک بازدید داشته باشید.

عوارض پاره شدن تسمه تایم چیست؟

در این مورد دو مدل خودرو داریم:

۱: خودروهایی که دارای پیستون‌ های گود هستند و یا از پستون‌ هایی برخوردارند که جای سوپاپ در روی آنها تراشکاری شده‌ است. مانند پراید های قبل از مدل یورو۴ و پیکان‌های قدیمی و ماشین‌ هایی که بعد از تعمیر از پیستون‌ های جدید استفاده کرده‌ اند. در این مدل ماشین‌ ها پارگی تسمه تایم هیچ خسارتی به موتور خودرو وارد نمی‌ کند. تنها خسارت وارده هزینه خرید و تعویض تسمه تایم است. در این خودروها هم باید تسمه تایم چک شود و در زمان مناسب تعویض شود.

۲:خودروهایی که پیستون‌ های سر تخت دارند. در این خودروها برای ایجاد تراکم بیشتر و شتاب بیشتر خودرو، سر پیستون‌ ها را تخت کرده اند. در این خودروها پس از پارگی تسمه تایم دو حالت اتفاق می‌ افتد.

الف: بهترین حالت ممکن زمانی است که پس از پارگی تسمه تایم سوپاپ‌ ها بسته باشند. در این حالت هیچ خسارتی جز تعویض تسمه تایم وارد نمی‌ شود. 

ب: حالت دوم هم زمانی است که سوپاپ‌ های دود و یا هوا باز باشند. بسته به اینکه تا چه حد باز باشند خسارت‌ ها فرق می‌ کند. خسارت از کج شدن سوپاپ، شکستن سر سوپاپ‌ ها، شکستن پیستون، تا تاب برداشتن سرسیلندر و کچل کردن میل سوپاپ و بعضی مواقع آسیب دیدن بلوک سیلندر اتفاق می‌ افتد.

نکته: اگر شما از تسمه های تقلبی در خودرو استفاده کرده باشید یا به زمان تعویض تسمه تایم خودرو خود بی توجه باشید پارگی تایم یا از تایم خارج شدن موتور رخ خواهد داد. سایت یدک پارس صرفا و صرفا قطعات اصل خودرو را با ضمانت تحویل می‌ دهد. یعنی در صورتی که متوجه شدید قطعه خریداری شده اصلی نیست می‌تواند نسبت به عودت آن اقدام فرمایید.

عواقب و خسارات سهل انگاری در تعویض تسمه تایم

برخورد پیستون با سر سوپاپ‌ ها که همراه با صدای کوبش است. در موارد شدید آسیب به سر سیلندر و پیستون‌ ها وارد شده و در اثر حرارت بالا و فشار منجر به سوراخ شدن پیستون نیز می‌ شود. در موتور خودروهایی مانند ریو یک پارگی ساده می‌ تواند منجر به تعویض کل موتور خودرو شما شود.

هزینه تعویض تسمه تایم چه قدر است؟

در زمان تعویض تسمه تایم شاید اولین سؤالی که به ذهن شما خواهد رسید همین سؤال باشد که هزینه تعویض تسمه تایم چقدر است؟ این عدد رابطه مستقیم با نوع تسمه خریداری شده دارد. اجرت تعویض تسمه تایم در سال 1405 هم به صورت میانگین در زیر آورده شده است. البته این میانگین در شهر ورامین است و در شهرهای دیگر احتمالا متفاوت است.

• پراید 3500000 تا 5500000
• تیبا 4500000 تا 5500000
• ساینا 4500000 تا 5500000
• کوئیک 4500000 تا 5500000
• پژو 405 4500000 تا 7000000
• پژو 206 تیپ 5 9500000 تا 16000000
• پژو 206 تیپ 2 4500000 تا 6150000
• سمند ملی  10000000 تا 16000000
•  ال90 10000000 تا 22000000

پس از خرید خودرو کارکرده چه کار کنیم؟

بعد از خرید خودرو کارکرده، بلافاصله چند کار باید انجام دهید. اولین کار تعویض کامل روغن موتور خودرو است. متاسفانه برخی از دلال‌ های خودرو برای اینکه شما متوجه ایراد در خودرو نشوید از مکمل‌ها در روغن خودرو استفاده می‌ کنند.

بازدید تسمه تایم و تسمه هیدرولیک و قطعات متعلقه حتما دنده‌ها و فولی و هرزگرد ها و واتر پمپ بازدید شوند و در صورت نیاز تعویض شوند. این کارها حتما توسط یک متخصص خودرو انجام شود. در صورتی که سایر قطعات نیز احتیاج به تعویض داشتند آنها نیز تعویض شوند. قبل از خرید خودرو کارکرده نیز با متخصصین مجرب مشورت کنید. برای این کار هزینه کنید تا خسارت‌ های بعدی شامل حال شما نشود.

چگونه تسمه تایم اصلی را از تقلبی تشخیص دهیم؟

در زمان تعویض تسمه تایم یکی از موارد مهم تهیه و خریداری تسمه تایم اصلی است. برای تهیه یک تسمه تایم اصلی به موارد زیر توجه داشته باشید:

• تسمه‌ تایم باید از مکانی معتبر و شناخته شده خریداری شود. (خیلی مهم)
• تسمه‌ تایم‌ های اصلی به هیچ عنوان به صورت فله ای و باز به فروش نمی‌ رسند.
• تسمه‌ تایم‌ های اصلی دارای تضمین و بیمه نامه معتبر هستند.
• تسمه نباید دچار زدگی و خوردگی باشد.
• باید به تاریخ درج شده روی تسمه تایم دقت کنید.

بهترین مارک تسمه تایم چیست؟

در زمان تعویض تسمه‌ تایم، خرید بهترین برند شناخته شده، برای مصرف کننده اهمیتی دو چندان دارد. در حال حاضر در بازار لوازم یدکی کشور، تسمه تایم‌ های اصلی زیادی وجود دارند. این تسمه‌ تایم‌ ها دارای کیفیت و کارایی بالایی هستند. بعضی از تسمه تایم‌ های موجود در بازار لوازم یدکی ایران عبارتند از:

کنتیننتال با بسته بندی شرکت بارمان کیمیا: متاسفانه نمونه‌ های تقلبی زیادی از این تسمه در بازار لوازم یدکی ایران وجود دارد. در پیج یدک پارس روش تشخیص تسمه اصل و تقلبی را بارگذاری کرده‌ ایم.

اپتی بلت آلمان با بیمه کار آفرین و گارانتی شرکت روان ترنس آپادانا

• دایکو  با بیمه مسئولیت بیمه ایران و گارانتی دایا رایتون تسمه
• پاور گریپ یا گیتس اصلی با لیبل هرینگتون یا گپکو
• پاور گریپ با بسته بندی و لیبل بارمان کیمیا
• دانگیل کره سوپر استار پریمیوم
• ایساکو
• سایپا
• رایکالتون 
• INA

و در آخر امیدواریم که این مطلب برای شما آموزنده و مفید باشد. از تجربیات خودتون با کامنت گذاشتن ما و بقیه دوستان رو بهره‌مند کنید.