راهنمای کامل وایر شمع خودرو: هر آنچه باید بدانید

آیا تا به حال به نقشی که وایر شمع در عملکرد خودروی شما ایفا می‌کند، فکر کرده‌اید؟

وایر شمع خودرو یکی از قطعات مهم در سیستم جرقه‌زنی خودرو است که اغلب نادیده گرفته می‌شود. در این مقاله، به بررسی کامل و جامع وایر شمع خودرو پرداخته‌ایم.

با مطالعه این مطلب، تمام نکات و جزئیات مرتبط با وایر شمع، از نحوه عملکرد تا نگهداری و تعویض آن را فرا خواهید گرفت.

همراه ما باشید و از اطلاعات تخصصی و مفیدی که در این زمینه ارائه می‌دهیم بهره‌مند شوید. با ما، به دانش بیشتری در مورد خودروی خود دست یابید و عملکرد بهینه آن را تضمین کنید

وایر شمع خودرو چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

وایر شمع قطعه بسیار مهمی در خودرو است که کوئل را به شمع متصل کرده و برق تولید شده در کوئل را به ترمینال شمع می‌رساند. در کل ما دو نوع وایر شمع داریم:

• وایر شمع کابلی
• بوت وایر

نوع اول: این وایر شمع از یک کابل برق چند لایه با دو کلاهک در دو طرف خود، تشکیل شده است. یکی از کلاهک‌های وایر شمع به کوئل یا دلکو و سر دیگر به سر شمع متصل می‌شود. (در شکل زیر وایر شمع نیسان یورو 4 نمایش داده شده است)

نوع دوم فقط یک بوت لاستیکی است که در داخل آن یک فنر برای برق رسانی از کوئل به ترمینال شمع وجود دارد. تعداد وایر شمع هر خودرو بستگی به تعداد سیلندرهای هر خودرو دارد. ( در شکل زیر بوت وایر ال 90  نمایش داده می‌شود)

تعداد وایر شمع در هر خودرو چند عدد است؟

در خودروهای انژکتور به تعداد هر سیلندر یک عدد وایر شمع داریم و در خودروهای کاربراتور علاوه بر تعداد سیلندر، یک وایر اضافه هم برای اتصال کوئل به دلکو داریم.

یک ماشین ۴ سیلندر انژکتور مانند شکل زیر به ۴ عدد وایر نیاز دارد. این وایرها به ترتیب از کوئل به سیلندرهای 1 تا 4 متصل می‌شوند.

در خودروهای کاربراتور به یک وایر اضافی برای کوئل به دلکو هم نیاز داریم. در شکل زیر وایرشمع پژو 405 2000 کاربراتور دیده می‌شود. یک وایر برق را از کوئل به دلکو رسانده و 4 وایر به ترتیب برق را از دلکو به سیلندرهای 1 تا 4 می‌رسانند.

در خودرو پاترول کاربراتور 6 سیلندر مطابق شکل زیر به تعداد 7 عدد وایر نیاز داریم. یک وایر برای برق رسانی از کوئل به دلکو و 6 وایر هم برای اتصال از دلکو به شمع‌های داخل سیلندر

در خودروهای جدید به علت نزدیک شدن کوئل به شمع از قطعه‌ای به نام بوت وایر یا بوت کوئل که یک فنر داخل آن است استفاده می‌شود. در این خودروها هم به تعداد هر سیلندر یک بوت وایر وجود دارد.

همه بوت وایرها شبیه هم و هم اندازه هستند. فنرهای داخل بوت وایر در بعضی از خودروها هم اندازه بوده و در بعضی 2 عدد کوچک و 2 عدد بزرگ‌تر هستند.

وظیفه وایرشمع انتقال صحیح برق تقویت شده در کوئل، به سر شمع‌ها است. این انتقال برق باید با کمترین تلفات و در سریعترین و دقیق‌ترین زمان اتفاق بیفتد.

اگر وایر به دلیل عدم کارایی، برق ضعیف را به شمع‌ها برساند یا برق را بد موقع به شمع‌ها برساند، جرقه زنی ضعیف و یا دیر اتفاق افتاده، احتراق ناقص انجام شده و موتور بد کار می‌کند.

وایرشمع در طول دوره تکامل خود، تغییرات زیادی را طی کرده است. ابتدا وایر شمع ها سیمی و بسیار ساده بودند. سپس وایرشمع‌های ابریشمی، کلاس Cو … تولید شدند.

آخرین کلاس وایر شمع های تولیدی وایر کلاس F است. الان قصد داریم به بررسی کابل وایر شمع جدید که وایر شمع مغناطیسی یا بوبین دار کلاس F نام دارد، بپردازیم.

برای آشنایی بیشتر با انواع وایر شمع و خرید وایر شمع مناسب وارد صفحه وایر شمع در سایت یدک پارس شوید.

کابل وایر شمع کلاس F خودرو

کابل وایر شمع کلاس F از چند لایه تشکیل شده است. هر لایه خصوصیات مربوط به خود را دارد. لایه‌ها باید استاندارد باشند تا وایر بهترین کارایی را داشته باشد. در تولید این کابل از سیلیکون استفاده شده است که در ادامه توضیحاتی راجع به آن می‌دهیم.

سیلیکون چیست؟

سیلیکون یک لاستیک قابل انعطاف در محدوده دمایی بسیار وسیع است و بسیار گران قیمت است، ولی خصوصیات آن باعث شده که از آن در محل‌های خاص مانند ساخت وایر شمع خودرو استفاده شود.

خصوصیاتی مانند:

• مقاومت قابل توجه در برابر گرما و سرما
• انعطاف پذیری خوب آن در محدوده دمایی بسیار وسیع
• عایق خوب در برابر آب و رطوبت، هوا، صدا
• مقاومت در برابر اسیدها و چربی‌ها
• نارسانایی الکتریکی

لایه‌های تشکیل دهنده کابل وایر شمع خودرو بوبین‌دار

لایه بیرونی یا عایق سیلیکونی در شکل بالا

رو کش یا لایه بیرونی وایر که باید حتما از جنس سیلیکون باشد. به جهت خصوصیات بارز سیلیکون، این لایه از قسمت‌های داخلی در برابر حرارت، رطوبت و… محافظت می‌کند.

لایه بافته شده یا شیلد فایبر گلاس در کابل وایر شمع خودرو

جنس این لایه از فایبر گلاس است. مقاومت در برابر کشش و پارگی کابل از وظایف این لایه است.

عایق سیلیکونی (سر کوب کننده امواج) های ولتاژ

این لایه از جنس سیلیکون است و ضخامت زیادی دارد. به کاهش تداخل امواج الکترو مغناطیسی کمک می‌کند. همان لایه سفید رنگی است که بر روی لایه سیم پیچ نصب شده است.

لایه هادی (سیم پیچ کرومیت)

اصلی‌ترین بخش وایر شمع خودرو است. این لایه از سیم پیچی که جنس آن معمولا کروم – آلومینیوم است بر روی  لایه فریت پیچیده شده است. استاندارد سیم‌ها باید 006، ۰۰7 و یا ۰۰8 باشد.

لایه دوم یا سرکوب کننده امواج

این لایه از سیلیکون تشکیل شده است که بر روی لایه اول که از فایبر گلاس است کشیده شده است.

لایه اول یا هسته مرکزی

جنس این لایه از فایبر گلاس است و برای استحکام و مقاومت کابل باید از مواد با کیفیت باشد. به مجموع لایه اول، دوم و لایه هادی مغزی کابل می‌گویند.

۵ ویژگی یک وایر شمع خودرو خوب

1_ کارایی خوب در دماهای مختلف

یک وایر شمع خوب باید در هر دمایی بتواند کارایی و برق رسانی خود را انجام دهد. در سرمای زمستان و در اوج گرمای تابستان. در صورتی که وایر نتواند در دماهای مختلف وظیفه خود را به خوبی انجام دهد، موتور خودرو بد کار کرده و کارایی خود را از دست می‌دهد.

2_ هدایت خوب جریان الکتریسیته از کوئل یا دلکو به سر شمع

وظیفه اصلی وایر شمع خودرو برق رسانی خوب و به موقع از کوئل در خودرو های انژکتور و دلکو در خودروهای کاربراتور به سر شمع است. اگر کابل وایر شمع و اتصالات آن نتوانند برق رسانی خوبی را انجام دهند، در کار موتور اخلال ایجاد شده و موتور بد کار می‌کند.

3_ کارایی بالا در محیط‌های روغنی و اسیدی

گاهی پیش می آید که در داخل موتور نشتی روغن و روغن ریزی ایجاد می‌شود و یا اسید باطری به بیرون نشت می‌کند. یک وایر شمع خوب باید در محیط روغنی و بعضا اسیدی داخل موتور کار خود را به خوبی انجام دهد.

یعنی اینکه این مواد نباید ذره ای اخلال در کار وایر شمع ایجاد کنند و مانع برق رسانی وایر شمع بشوند.

4_ کارایی بالا در محیط‌های مرطوب

در شرایط بارندگی و یا نشتی آب موتور از داخل شیلنگ‌ها که داخل موتور مرطوب می‌شود، وایر شمع باید بدون برق دزدی به کار خود ادامه داده و برق را به سر شمع‌ها برساند. در غیر این صورت موتور خودرو بد کار کرده و کارایی لازم را ندارد. (منبع)

5_ در کارایی سایر قطعات الکتریکی و الکترونیکی مجاور تداخل ایجاد نکند

وایر شمع خودرو نباید پارازیت ایجاد کند و در کار سایر قطعات اخلال ایجاد کند. شایعترین نوع تداخل، ایجاد پارازیت در رادیو ماشین است که قابل مشاهده و شنیدن است.

یک وایر خوب علاوه بر برق رسانی درست و صحیح در کار سایر قطعات هم اخلال ایجاد نمی‌کند.

انواع وایر شمع خودرو

1: وایر شمع سیمی یا تقویتی

در قدیم از این نوع وایر شمع‌ در خودروها و موتور سیکلت‌های کاربراتوری استفاده می‌شد. در هسته مرکزی این وایر شمع تعداد مشخصی سیم مسی یا آلومینیومی وجود دارد و بر روی آن یک لایه سیلیکون قرار گرفته بود.

برق رسانی بسیار خوبی دارند ولی نویز بسیار زیادی تولید می‌کنند.

وایر شمع سیمی یا تقویتی جدید

از این مدل وایر شمع با کمی اصلاحات در ساختار، امروزه به نام وایر شمع مقاومت صفر یا تقویتی در خودروهای انژکتور هم استفاده می‌شود.

در وایر شمع های جدید از سیم مسی با روکش آبکاری قلع به تعداد 32 یا 33 رشته و روکش سیلیکون ضخیم تر استفاده می شود. به این شکل مقدار نویز کمتر از وایر سیمی قدیمی می شود.

2: وایر شمع ابریشمی

3: وایر شمع بوبین دار یا مغناطیسی

این وایر ها جدید ترین نسل وایر شمعهای کابلی هستند که به کلاس F معروفند. کابل این وایر شمع از چند لایه تشکیل شده است.

هر لایه وظیفه مهمی دارد که در صورت استفاده از مواد اولیه مناسب در ساخت آن، وایر به درستی وظیفه خود را انجام داده و خودرو بدون نقص کار می‌کند.

4- بوت وایر یا بوت کوئل

استفاده از وایر شمع های کابلی معایب زیادی را به همراه دارد. عدم تنظیم تایم جرقه و تلفات ولتاژ نمونه بارز این عیب اساسی هستند.

به همین خاطر در خودروهای جدید از بوت وایر شمع استفاده شده است. در بوت وایر دیگر کابل وجود ندارد. تلفات ولتاژ نداریم و تایم جرقه هم دقیق تر انجام می‌شود.

علائم خرابی وایر شمع خودرو