بررسی 7 نشانه مهم خرابی شمع خودرو و دلایل آن

شمع خودرو شاید در نگاه اول قطعه‌ای ساده به نظر برسد، اما نقش آن در سلامت موتور و کیفیت رانندگی حیاتی است. بسیاری از رانندگان تجربه کرده‌اند که گاهی زودتر از موعد مجبور به تعویض شمع شده‌اند، یا حتی شمعی تازه خریداری کرده‌اند که عملکرد مناسبی روی خودروشان نداشته است.

این پرسش‌ها همیشه مطرح‌اند: چه زمانی باید شمع را عوض کنیم؟ چرا بعضی شمع‌ها زود خراب می‌شوند؟ و چه علائمی نشان می‌دهد شمع دیگر کارایی لازم را ندارد؟

در این مقاله قصد داریم به‌طور کامل به دلایل خرابی شمع خودرو و نشانه‌های آن بپردازیم؛ از علائم ساده‌ای مثل کاهش شتاب و افزایش مصرف سوخت گرفته تا مشکلات جدی‌تر که می‌توانند به موتور آسیب بزنند.

اگر می‌خواهید هنگام خرید یا تعویض شمع با اطمینان بیشتری تصمیم بگیرید و از هزینه‌های اضافی جلوگیری کنید، همراه ما باشید.

شمع چیست؟

شمع خودرو قطعه‌ای کوچک اما حیاتی است که روی سرسیلندر نصب می‌شود و بخش انتهایی آن درون محفظه احتراق قرار می‌گیرد. وظیفه اصلی شمع، ایجاد جرقه‌ای قدرتمند برای انفجار مخلوط هوا و سوخت است؛ انفجاری که حرکت پیستون و در نهایت چرخش میل‌لنگ را ممکن می‌سازد و خودرو را به حرکت درمی‌آورد.

برق با ولتاژ بالا از طریق وایر شمع وارد این قطعه شده و در لحظه‌ای دقیق به جرقه‌ تبدیل می‌شود. همین جرقه کوچک، قلب تپنده موتور را به کار می‌اندازد. اما از آنجا که شمع‌ها دائماً تحت فشار، حرارت و ولتاژ بالا قرار دارند، به مرور زمان فرسوده می‌شوند و کارایی خود را از دست می‌دهند.

به همین دلیل شمع خودرو جزو قطعات مصرفی محسوب می‌شود و باید در زمان مناسب تعویض گردد. بی‌توجهی به این موضوع عملکرد موتور را مختل کرده و هزینه‌های بیشتری به راننده تحمیل می‌کند.

طول عمر یک شمع چند کیلومتر است؟

طول عمر هر شمع علاوه بر نوع شمع به کیفیت ساخت شمع هم ارتباط دارد. شمع‌ها به دو دسته استاندارد و سوزنی تقسیم می‌شوند. هر کدام از این دو دسته شمع طول عمر مشخصی دارند که در ادامه به آن می‌پردازیم.

شمع نیکل و سر تخت که به شمع استاندارد هم معروف است، طول عمر 20 تا 30 هزار کیلومتر دارد. اگر به هر دلیلی خواستید بیشتر از این کیلومتر، از آن استفاده کنید، باید شمع را باز کرده و علاوه بر بازدید چشمی، دوباره آن را فیلر کنید.

طول عمر شمع سوزنی پلاتینیوم، 40 تا 50 هزار کیلومتر است. طول عمر شمع سوزنی ایریدیوم 80 هزار کیلومتر است. پس از طی این مسافت و تمام شدن طول عمر شمع، شما ضعیف شدن موتور خودرو را حس خواهید کرد. در این زمان، شمع خودرو نیاز به تعویض دارد.

در زمان خرید شمع دقت کنید که حتما از شمع فابریک و یا با کیفیت استفاده کنید. در غیر این صورت مجبور به تعویض زود هنگام شمع خواهید شد.

طول عمر شمع خودرو چقدر است؟

طول عمر شمع خودرو به نوع شمع و کیفیت ساخت آن بستگی دارد. به طور کلی شمع‌ها در دو دسته اصلی قرار می‌گیرند:

1- شمع استاندارد سر تخت (نیکلی)

شمع استاندارد (نیکلی، سر تخت): عمر مفید بین ۲۰ تا ۳۰ هزار کیلومتر. اگر قصد استفاده بیشتر دارید، باید شمع را بازدید چشمی کنید و مجدداً فیلر گیری انجام دهید.

2- شمع سوزنی 

 شمع سوزنی پلاتینیوم: عمر مفید بین ۴۰ تا ۵۰ هزار کیلومتر.

شمع سوزنی ایریدیوم: عمر طولانی‌تر، حدود ۸۰ هزار کیلومتر.

پس از پایان عمر شمع، معمولاً نشانه‌هایی مثل ضعیف شدن قدرت موتور، افزایش مصرف سوخت و سخت روشن شدن خودرو ظاهر می‌شود. در این زمان، تعویض شمع ضروری است تا از آسیب‌های جدی‌تر به موتور جلوگیری شود.

نکته مهم هنگام خرید شمع

همیشه از شمع فابریک یا برندهای معتبر استفاده کنید. شمع‌های بی‌کیفیت یا تقلبی نه‌تنها عمر کوتاه‌تری دارند، بلکه ممکن است شما را مجبور به تعویض زود هنگام کنند و هزینه‌های بیشتری به همراه داشته باشند.

برای خرید شمع اصلی و با کیفیت استاندارد و سوزنی به صفحه شمع خودرو مراجعه کنید.

7 مدل از انواع خرابی شمع موتور خودرو

1. وجود دوده در سر شمع 

• علائم: اگر با انگشت روی رزوه شمع بکشید و انگشتان دست شما سیاه شوند، این علامت نشان‌ دهنده تجمع دوده روی الکترود است. این دوده مانع ایجاد جرقه مناسب شده و عملکرد موتور را مختل می‌کند.
• دلایل:
  • خرابی یا گرفتگی فیلتر هوا
  • غلظت بیش از حد بنزین در مخلوط سوخت
  • تنظیم نبودن کاربراتور یا انژکتورها
• راه‌حل:
  • تعویض فیلتر هوا
  • بررسی و تنظیم کاربراتور یا سوزن‌های انژکتور
  • استفاده از شمع با کد حرارتی مناسب

 2. وجود خاکستر روی شمع و خرابی شمع موتور خودرو

• علائم: تشکیل لایه‌ای خاکستری‌ رنگ روی الکترود شمع که باعث جرقه ناقص و ریپ زدن خودرو می‌شود.
• دلایل:
  • استفاده از بنزین بی‌کیفیت
  • مصرف مکمل‌های سوخت نامرغوب یا تقلبی
• راه‌حل:
  • استفاده از بنزین مرغوب و استاندارد
  • انتخاب مکمل سوخت با کیفیت و از برند معتبر

3. وجود رسوب روی چینی شمع 

• علائم: تشکیل رسوبات زرد مایل به قهوه‌ای روی بخش چینی شمع. این رسوبات باعث اختلال در عملکرد شمع و جرقه ناقص نمی‌شوند.
• دلایل:
  • رانندگی پر فشار و طولانی‌ مدت
  • استفاده از سوخت نامناسب یا بی‌کیفیت
• راه‌حل:
  • اصلاح سبک رانندگی و پرهیز از فشار بیش از حد به موتور
  • استفاده از سوخت و مکمل با کیفیت و استاندارد
  • انتخاب شمع با کد حرارتی مناسب برای خودرو

4. خیس بودن شمع یا وجود بنزین روی شمع خودرو 

• علائم: بوی شدید بنزین از شمع و تغییر رنگ سر شمع به حالت زغالی. این وضعیت نشان‌ دهنده وجود سوخت خام روی شمع است.
• دلایل:
  • اصطلاحاً خفگی موتور به دلیل ورود بیش از حد سوخت به محفظه احتراق
  • اختلال در سیستم برق یا انژکتور
  • تنظیم نبودن نسبت هوا و سوخت
• راه‌حل:
  • بررسی کامل سیستم برق و انژکتور خودرو
  • چک کردن سیستم سوخت و هوا و رفع ایرادات احتمالی
  • اطمینان از تنظیم صحیح مخلوط هوا و سوخت برای جلوگیری از خام‌ سوزی

5. وجود روغن روی شمع و خرابی شمع موتور خودرو

علت مشکل

• ورود روغن به محفظه احتراق از طریق لاستیک سوپاپ یا رینگ‌های کمپرس روغن
• آغشته شدن شمع به روغن باعث می‌شود جرقه به‌خوبی ایجاد نشود و مخلوط سوخت ناقص بسوزد.

نشانه‌ها

• شمع روغنی و کثیف
• دود آبی در خروجی اگزوز
• کاهش راندمان موتور و بدکار کردن خودرو

راه‌حل

• رفع مشکل روغن‌ سوزی موتور (تعویض یا تعمیر رینگ‌ها و لاستیک سوپاپ)
• تعویض شمع برای بازگشت عملکرد صحیح سیستم احتراق

6. خورده شدگی الکترودها 

علت مشکل

• الکترودهای شمع در اثر کارکرد طولانی‌مدت دچار سایش و خورده‌شدگی می‌شوند.
• این اتفاق نشانه پایان عمر مفید شمع است و معمولاً به علت گذشتن از حد استاندارد کارکرد رخ می‌دهد.

نشانه‌ها

• کاهش کیفیت جرقه‌ زنی
• سخت روشن شدن موتور یا بدکار کردن آن
• افزایش مصرف سوخت و کاهش راندمان

راه‌حل

• تعویض شمع کهنه با شمع جدید و مناسب برای موتور خودرو
• انتخاب شمع با کیفیت و مطابق با استاندارد سازنده خودرو برای جلوگیری از تکرار مشکل

7. ذوب شدن الکترودهای شمع خودرو 

علت مشکل

• گرمای بیش از حد محفظه احتراق که شمع توان تحمل آن را ندارد
• خوب کار نکردن سیستم خنک‌کاری موتور و بالا رفتن دمای کلی موتور
• برق‌دزدی وایرها و ایجاد جرقه بیش از حد در یک یا چند شمع
• کارکرد موتور در دور بالا و فشار زیاد که حرارت زیادی تولید می‌کند.

نشانه‌ها

• تغییر شکل یا ذوب‌ شدن الکترود شمع
• کاهش کیفیت جرقه‌ زنی و بدکار کردن موتور
• افزایش مصرف سوخت و کاهش راندمان خودرو

راه‌حل

• استفاده از شمع‌های مناسب با کد حرارتی استاندارد مطابق توصیه سازنده خودرو
• بررسی و رفع مشکل برق‌ دزدی وایرها
• کنترل و سرویس دوره‌ای سیستم خنک‌ کاری موتور برای جلوگیری از افزایش دما

علائم خرابی شمع خودرو

اول از هر چیزی باید به سراغ علائم خرابی شمع خودرو برویم. آیا تا به حال از علائم خرابی، متوجه خرابی شمع خودرو خود شده‌اید؟ اگر درباره علائم خرابی شمع خودرو اطلاعاتی ندارید مطالعه این قسمت از مقاله را از دست ندهید.

1- خام سوزی مخلوط سوخت و یا درست کار نکردن موتور خودرو

در قسمت اول با طریقه کار شمع خودرو آشنا شدید. حال اگر شمع نتواند مراحلی که گفته شد را طی کند، یعنی جرقه لازم را بزند و مخلوط سوخت را به طور کامل بسوزاند، موتور خودرو به درستی کار نخواهد کرد.

در بین تعمیرکاران ماشین اصطلاحاً به این عنوان “ خام سوزی “ گفته می‌شود. خام سوزی در خودرو باعث می‌شود تا آلایندگی خودرو افزایش یابد. 

خام سوزی دلایل مختلفی دارد که مختصر به آن اشاره می‌کنیم:

• خرابی مپ سنسور
• خرابی سوزن انژکتور خودرو
• خرابی وایر شمع و کوئل
• خراب بودن سنسور اکسیژن
• خرابی شمع خودرو
• خرابی اگزوز خودرو

هر کدام از این دلایل باید بررسی شوند و رفع عیب شوند تا خام سوزی برطرف شود. در ادامه با دیگر علائم های خرابی شمع خودرو بیشتر آشنا خواهیم شد.

2- خروج صدای ناهنجار از اگزوز

در بعضی از مواقع، زمانی که شمع خودرو خراب می‌شود، در هنگام دور گرفتن موتور صداهای عجیب و غریبی از سوی اگزوز به گوش می‌رسد. اگر خودرو شما دچار این مشکل شده است، به تعمیرگاه مراجعه کنید.

3- تغیر رنگ در قسمت‌های مختلف شمع

یکی دیگر از علائم خرابی شمع تغییر رنگ آن است. این موضوع تنها زمانی قابل رویت است که شمع باز شود. هر مدل تغییر رنگ دلیل خاص خود را دارد که باید بررسی شده و دلیل آن رفع شود. انواع تغییر رنگ شمع شامل موارد زیر است:

• سفید گچی
• دودی سیاه
• روغنی و سیاه شدن
• قهوه ای شدن 

4- استارت خوردن خودرو با مشکل مواجه می شود

از دیگر علائم خرابی شمع می‌توان به بد استارت خوردن و روشن نشدن خودرو اشاره کرد. اگر در یک صبح زمستانی سرد،ماشین بد استارت خورده و روشن نمی‌شود، می‌توان گفت که شاید شمع خودرو نیاز به تعویض دارد.

مشکلات دیگری که باعث بد استارت خوردن و یا روشن نشدن موتور خودرو می‌شوند را در زیر نام می‌بریم.

• خرابی فشنگی آب یا فن خودرو
• خرابی استپر موتور
• خرابی سنسور دور موتور 

5- شتابگیری خودرو با مشکل انجام می شود

در صورتی که شمع خودرو فرسوده شده باشد، خودرو شتاب همیشگی را ندارد. به دلیل خام سوزی زیاد، انرژی مورد نیاز خودرو به درستی تأمین نشده و شتابگیری خودرو با مشکل مواجه می‌شود.

6- روشن شدن چراغ چک خودرو

اگر وضعیت شمع خودرو وخیم باشد، چراغ چک روشن خواهد شد. البته لازم به ذکر است همان‌طور که می‌دانید روشن شدن چراغ چک دلایل مختلفی دارد. اما یکی از دلایل روشن شدن چراغ چک خرابی شمع خودرو است.

7- لرزش در ماشین

این موضوع ممکن است به درستی قابل تشخیص نباشد اما یکی دیگر از علائم خرابی شمع خودرو، لرزش ماشین است.

تمامی این موارد، علائمی بود که شما می‌توانید تنها با دانستن آنها، از خرابی شمع خودرو مطمئن شوید. در ادامه با ما همراه باشید تا با دلایل خرابی شمع خودرو آشنا شوید.

نکته:

اگر علائمی همانند: سخت کار کردن موتور، خام سوزی، مصرف سوخت زیاد را در خودرو خود مشاهده کردید، بدانید که زمان تعویض شمع نزدیک است و باید به فکر شمع جدید برای خودرو باشید.

دلایل خرابی شمع خودرو

در قسمت قبلی با علائم خرابی شمع آشنا شدید، حال در این قسمت در نظر داریم تا درباره دلایل خرابی شمع خودرو با شما عزیزان گفتگو کنیم. امروزه متأسفانه به دلیل کیفیت نامطلوب سوخت، بعضی از دارندگان خودرو، زودتر از موعد مجبور به تعویض شمع خودرو می‌شوند. این موضوع دو دلیل را به همراه دارد.

1- جنس نامناسب شمع

در هنگام خرید شمع خودرو به برند آن و مناسب بودن کد فنی شمع برای خودرو دقت کنید. همیشه سعی داشته باشید تا از بهترین برند شمع استفاده کنید. شمع مناسب از برند معتبر کارایی بهتری دارد.

اگر خودرو شما سالم باشد و برند شمع نیز یک برند معتبر باشد، حداکثر کیلومتری تعویض شمع در شمع های استاندارد بین 20 تا 30 هزار کیلومتر، در شمع های پلاتینیوم تا 50 هزار کیلومتر و در شمع های ایریدیوم چیزی بین تا 80 هزار کیلومتر است.

در نتیجه در هنگام خرید شمع، معتبرترین برند با کد فنی مناسب را خریداری کنید و به سراغ برندهای فیک و نامعتبر نروید.

2- دلایل مختلف دیگر که عمر شمع را کم می کنند

اگر نوع برند را در نظر نگریم، دلایل دیگری وجود دارد که عمر شمع را کم می‌کنند. 

• تجمع کربن

یکی از دلایل خرابی شمع تجمع کربن بر روی سر شمع است. شاید برای شما این سؤال پیش بیاید که کربن چگونه به وجود می آید؟ زمانی که سوخت غلیظ از طریق انژکتور تزریق شود و یا اینکه فیلتر هوای خودرو فرسوده باشد، در اثر احتراق ناقص، کربن به وجود می‌آید.

این کربن تولید شده با تجمع بر روی الکترود منفی و مثبت شمع، باعث خرابی زودرس شمع خودرو می‌شوند.

• دمای زیاد یکی از دلایل خرابی شمع است
  

یکی از دلایلی که موجب می شود تا شمع زودتر از موعد مقرر نیاز به تعویض پیدا کند، دمای زیاد احتراق است. گرم شدن بیش از حد شمع، یکی از دلایل خرابی شمع خودرو است که عمر شمع را کاهش می‌دهد.

این اتفاق بیشتر در خودروهای توربو و خودروهای گاز سوز می‌افتد. در این خودروها حرارت بسیار زیادی تولید می‌شود. در این مدل خودرو باید از شمع مخصوص استفاده کنید.

• آلودگی شمع توسط روغن

این موضوع زمانی اتفاق می افتد که روغن به داخل محفظه احتراق نفوذ پیدا کند. اگر این روغن بر روی شمع نفوذ کند، نوک شمع آسیب می‌بیند.

این موضوع یکی از علت‌هایی است که شمع زودتر از موقع نیاز به تعویض پیدا می‌کند. دلیل اصلی این اتفاق هم بیشتر خرابی رینگ کمپرس و یا لاستیک سوپاپ است.

راه‌های جلوگیری از خرابی شمع

زمانی که شمع خودرو خراب شود، راهی جز تعویض آن نمی‌تواند مشکل شما را حل کند. اگر علائمی که پیش‌تر گفته شد را مشاهده کردید، می توانید با جلوگیری آن‌ها عمر شمع را افزایش دهید.

اما اگر توانایی خرید شمع را دارید حتماً اقدام به تعویض آن کنید. متأسفانه در حال حاضر قیمت شمع خودرو افزایش پیدا کرده است. توانایی اکثر رانندگان برای خرید این وسیله ضروری کم شده است.

اگر با هر یک از علائمی که گفته شد برخورد کردید سریعاً نسبت به رفع آن مشکل اقدام کنید.

جمع بندی

همانطور که در این مقاله گفته شد اگر شمع خودرو خراب باشد، خودرو شما بد کار می‌کند و یا با استارت‌های مکرر روشن نمی‌شود. این موضوع می‌تواند برای دیگر قطعات خودرو شما مضر باشد. بهترین کار این است همان‌طور که گفته شد با مشاهده علائم خرابی، نسبت به رفع مشکل اقدام کنید.

ممنون که تا پایان مطلب ” دلایل خرابی شمع خودرو و علائم آن ” همراه ما بودید.

بیشتر بخوانید:

معرفی کارخانه مطرح تولید شمع خودرو

شمع چگونه باعث سلامت خودرومی شود؟

مقایسه شمع های ایرانی وخارجی خودرو